नवी मुंबई महानगरपालिका क्षेत्रातील वायू प्रदूषण कमी करण्यासाठी महानगरपालिकेमार्फत ठोस उपाययोजना करण्यास सुरूवात झाली असून आयुक्त डॉ. कैलास शिंदे यांनी विभागप्रमुखांच्या आढावा बैठकीत दिलेल्या निर्देशानुसार सर्वच विभाग क्षेत्रात सखोल स्वच्छता मोहीमा प्रभावीपणे राबविल्या जात आहे.

            यामध्ये दैनंदिन स्वच्छतेप्रमाणेच मुख्य रस्त्यांवरील माती साफ करुन रस्ते प्रक्रियाकृत पाण्याने धुवून घेण्यात येत आहेत. याशिवाय हवेत एनकॅपच्या वाहनाने प्रक्रियाकृत पाणी फवारून हवेतील धुलीकण कमी करण्यात येत आहेत. त्याचप्रमाणे बांधकाम साईट्स, कॉरी व सिमेंट निर्मितीचे आरएमसी प्लान्ट यांचेमार्फत वायू प्रदूषण होणार नाही याकडेही विभागीय स्तरावर स्थापन केलेल्या विशेष पथकांकडून काटेकोर लक्ष दिले जात आहे. नियमावलीचे उल्लंघन करणा-यांकडून दंडात्मक रक्कम वसूल केली जात आहे तसेच त्याठिकाणी आढळणा-या त्रुटींमध्ये सुधारणा न केल्यास साईट तात्पुरती बंद करण्याची कारवाई करण्यात येत आहे.

             नमुंमपा क्षेत्रातील हवा गुणवत्ता चांगली रहावी याकरिता महानगरपालिकेमार्फत ‘काय करावे’ व ‘काय करु नये’ याविषयी जाहीर आवाहन प्रसिध्द करण्यात आले असून त्यानुसार नागरिक व संस्थांनी नियमांचे पालन करुन संपूर्ण सहकार्य करावे आणि महानगरपालिकेच्या वायू प्रदूषण प्रतिबंधात्मक उपाययोजनांमध्ये आपले योगदान द्यावे असे आवाहन केले आहे.

            *काय करावे* :

            l दैनंदिन निर्माण होणारे कच-याचे वर्गीकरण करावे व पुनर्वापरावर भर द्यावा.

            l ऊर्जा बचतीसाठी एलइडी दिवे, ऊर्जा बचत उपकरणे व सौरऊर्जेचा वापर वाढवावा.

            l एलपीजी, सीएनजी व विदूयत चलित वाहनांच्या वापरासाठी जास्तीत जास्त नागरिकांना प्रोत्साहित करावे.

            l लहान अंतरांसाठी सायकल किंवा पायी प्रवासांना प्राधान्य द्यावे.

            l शक्य असेल तेव्हा बस, मेट्रो, सामुहिक वाहन अशा सार्वजनिक वाहतूकीच्या पर्यायांचा उपयोग करावा.

            l वाहनांची नियमित सर्व्हिसिंग करुन इंजीन योग्य रितीने चालण्याची खात्री करावी व त्याव्दारे कमी प्रमाणात धूर निर्माण होईल याची काळजी घ्यावी.

            l प्रत्येकाने आपल्या परिसरात किमान एक झाड लावावे आणि त्याचे संर्वधन करावे.

*काय करु नये* :

            l कोणत्याही परिस्थितीत झाडांवरील पानांचा हरित कचरा तसेच प्लास्टिक किंवा इतर कचरा जाळू नये. यामुळे निर्माण होणारा धूर आरोग्याला आपायकारक आहे.

            l बांधकामांच्या ठिकाणी धूळ प्रदूषण टाळण्यासाठी नवी मुंबई महानगरपालिकेने जाहीर केलेल्या ध्वनी व वायू प्रदूषण प्रतिबंधात्मक तसेच ब्लास्टिंग करीता अवलंबिण्याच्या मानक कार्यप्रणालीचे (SOP) काटेकोर पालन करावे.

            l मोकळ्या किंवा उघडया जागी बांधकाम साहित्य किंवा राडारोडा टाकणे पूर्णपणे टाळावे.

            l उद्योग समुहांनीही प्रदूषण नियंत्रण नियमांचे काटेकोर पालन करावे.

            l फटाक्यांचा अनावश्यक वापर टाळावा.

            l कोळशामुळे धूर होऊन वायू प्रदुषण होते हे लक्षात घेत बेकरी, हॉटेल व वापर होतो अशा ठिकाणी वापर पूर्णपणे बंद करावा आणि पर्यायी पर्यावरण पूरक साहित्याचा वापर करावा.

            l लॉनमूवर सारखी जुन्या प्रकारची टू स्ट्रोक इंजीन असलेली उपकरणे वायू प्रदूषण वाढवतात हे लक्षात घेत जुन्या उपकरणांचा उपयोग टाळावा.

            l व्यक्तिगत वाहनांचा वापर कमी करुन सार्वजनिक वाहतूक पर्यायांना प्रोत्साहन द्यावे.

            हवेतील धूलीकणांचे प्रमाण थंडीच्या कालावधीत वाढले असून हवा जास्त दूषित होऊ नये याकरिता नवी मुंबई  महापालिकेने ठोस उपाययोजना सुरू केल्या आहेत तसेच प्रदूषण करणा-यांवर कारवाई केली जात आहे. याकामी नवी मुंबईकर पर्यावरणप्रेमी जागरुक नागरिकांचे संपूर्ण सहकार्य महानगरपालिकेस आवश्यक असून नागरिकांनी संपूर्ण सहकार्य करावे असे आवाहन करण्यात येत आहे.